Blij dat ik fiets

Zo trots als ik was in het ziekenhuis in Spanje, toen ik voor het eerst weer op mijn voeten stond na het ongeluk en mijn eerste stapjes zette achter de rollator, zo trots was ik vandaag. Ik fiets al een tijdje op een hometrainer in de fysiopraktijk, maar vandaag wilde ik het ook proberen voor het echie. ‘Het moet kunnen,’ zei ik tegen de echtgenoot, maar hij maakte zich nog wat zorgen. Hij keek mijn remmen na en pompte mijn banden op en daar ging ik. Eerst een rondje om ons huizenblok. Dat ging goed. En toen ging het achter elkaar (want we fietsen niet meer naast elkaar) naar de Action voor vetbollen en nootjes voor de vogels. In de Action liep ik zonder stok, zo trots als een pauw.

Ach, het leven is goed als je ontdekt dat er genezing optreedt na een nare val. Ik blijf nog wat angstig en voorzichtig. Weet dat ongelukken zich schuil houden in kleine hoekjes. Lees een ellendig verhaal in de krant van een fietster die een been moet missen na een aanrijding. Een jongere vrouw dan ik, die in één klap gehandicapt is voor het leven en haar beroep niet meer kan uitoefenen. Het leven kan zo wreed zijn. De ellende in de wereld is eindeloos. Ik tel mijn zegeningen. Halleluja……..alhamdulillah.

Update heup enzo

Mensen roepen blij verrast dat ik al aardig gerevalideerd ben, als ze mij zien lopen met stok of zonder stok, waarbij ik nog wel enigszins waggel. De fysio, de chirurg, familieleden…..allemaal reageren ze positief. Het is waar. Het gaat een stuk beter dan zes weken geleden, maar alleen ik kan voelen dat ik er nog lang niet ben. Pijn herinnert me er regelmatig aan dat ik met schroeven in elkaar geknutseld ben en dat mijn rechterbeen nog altijd wat meer naar binnen gedraaid is. Ik train me het schompes.

De chirurg constateerde geen beenlengteverschil meer, maar herinnerde me er wel aan dat in sommige gevallen een tweede operatie nodig is om de schroeven te verwijderen. Bij een enkele geluksvogel hoeft dat niet, omdat het lichaam zich bij hun aanpast aan de schroeven. Ik hoop natuurlijk dat ik tot die laatste groep zal behoren.

Te meer daar ik waarschijnlijk ook nog geholpen moet worden aan de hallux valgus in mijn linkervoet (die nog niet geopereerd is). Ik heb de laatste maand last gekregen van deze voet, waarschijnlijk door de voet meer dan normaal te belasten. Dus die operatie zit er ook nog aan te komen. Maar dan moet natuurlijk eerst die heup genezen zijn (daar staat een half jaar tot een jaar voor).

Ik moet 13 februari naar de orthopedist voor die voet. Ik moest daarvoor een formulier invullen. Een vraag was of ik eerder was geopereerd en waaraan. Ik had niet genoeg ruimte op het formulier om alle operaties in mijn leven in te vullen. Daarom vulde ik een kleine selectie in.

Ik voel me de laatste tijd moedeloos. Alsof ik alleen maar operaties onderga en daarvan moet herstellen. En mijn lieve echtgenoot tot last zijn. Ik vind dat moeilijk. Zou me liever terugtrekken in een hoek als ik pijn heb of ergens last van heb.

Een andere reden van mijn verdriet om de vergankelijkheid van alles…..

Ich weis nicht warum ich so traurig bin

Ik heb zin om te huilen, maar ik houd me in. Omdat ik weet dat als die kraan eenmaal open gedraaid wordt, dat er dan geen einde aan komt. Wat is de oorzaak van deze triestheid? Ik weet het niet echt. Maar samenvattend zou ik mijn droefheid kunnen omschrijven als ‘verdriet om de vergankelijkheid van alles’.

Ten eerste is daar de rouw om mijn vader. Hoe prettig en warm ook mijn gevoel was toen hij mij een paar keer belde voor zijn dood en toen hij me een brief schreef voor mijn verjaardag, deze warmte zal ik niet meer voelen, want mijn vader is er niet meer om mij dat zo lang gemiste geborgen gevoel te geven. En hoezeer ik mezelf ook herken in mijn vader, het is allemaal achteraf praten. Wij hebben onze levens geleefd zonder met elkaar te maken te hebben. Hij heeft zijn liefde en warmte op andere mensen in zijn leven gericht dan op mij en mijn broer en ook ik heb geen liefde met hem kunnen delen. Tot de laatste maar veel te korte fase van zijn lange leven, waarin wij ontdekten toch wel wat gemeen te hebben. We zijn vader en dochter en ik draag de helft van zijn genen in mij. Ik heb zijn liefde gevoeld en naar ik hoop hij ook de mijne.

Maar nu is dat voorbij en nu is er voor mij alleen de herinnering aan de liefdevolle vader die hij zeker had kunnen zijn voor mij en mijn broer, maar die hij door omstandigheden niet geweest is. Wij hebben die liefde moeten missen. Het zij zo, maar het doet zo een pijn, omdat het voelt alsof ik in het laatste stukje van mijn vaders leven een glimpje heb mogen opvangen van zijn mooie ziel. Ik had zo graag meer met hem te maken gehad in mijn leven. Ik mis mijn vader al mijn hele leven, maar pas aan het eind van zijn leven kreeg ik werkelijk inzage in het karakter van de persoon die mijn broer en ik hebben moeten missen. En die herkenning te voelen en dan direct te moeten missen doet pijn.

Ongenode gasten

Ik zie vaak op facebook foto’s voorbij komen van verschillende veelkleurige vogeltjes, die komen knabbelen aan vogelvoer in de tuinen van mijn facebook-vrienden.

Ook ik probeer vogeltjes naar mijn tuin te lokken door voer voor ze te hangen aan een boompje in mijn tuin. De vogels die ik tot nu toe veel zag in mijn tuin zijn spreeuwen, musjes, koolmeesjes, dwergpapegaaien, duiven, eksters en kraaien. En af en toe een roodborstje of een schuwe vlaamse gaai.

Maar wat erger is: er komen ook ongenode gasten! Zo zag ik laatst een dikke bruine gestalte in ons vogelhuisje. Het was een grote bruine rat. We jaagden het dier weg en legden geen brood meer in het vogelhuisje. Een maand later zag ik weer een rat. Het was een mooi exemplaar, licht van kleur en hij hing te knabbelen aan een vetbol die aan een boomtak hing. We besloten de vetbol verder van de stam te hangen. Daar waar de tak zo dun was dat een stevige rat er niet meer overheen zou kunnen kruipen zonder te vallen. Dat was een succes totdat ik vandaag een ander knaagdiertje zag knabbelen aan de vetbol, een muisje! Het lichtvoetige diertje had zich behendig een weg gebaand naar de vetbol en deed zich daar geruime tijd te goed.

onduidelijke foto, maar als je goed kijkt zie je de achterkant van het lijfje en het staartje

onduidelijke foto, maar als je goed kijkt zie je de achterkant van het lijfje en het staartje

Mijn vader was liefdevol

mijn vader (over)woog de dingen, had een gelovig hart en leefde met de tijd (kalender).

mijn vader (over)woog de dingen, had een gelovig hart en leefde met de tijd (kalender, n.b. foto is gisteren genomen 😉 ).

Dat heb ik gezegd tegen de kleine groep luisteraars bij de plechtigheid ter gelegenheid van zijn crematie. Ik was niet van plan wat te gaan zeggen, maar ik had al gehoord dat alleen een neef van mij iets zou gaan vertellen over mijn vader. Dat vond ik minder dan mijn vader verdiende. Ik had niets opgeschreven, maar ik had er van tevoren wel over nagedacht wat ik zou gaan zeggen als men mij de kans zou geven.

We waren precies op tijd voor de plechtigheid, mijn man, mijn oudste dochter en ik. Het hele gezelschap was al aanwezig. Na een korte kennismaking met een klein deel van mijn vaders grote familie (en dus ook mijn familie!) gingen we naar de zaal waarin mijn vader was opgebaard in een gesloten kist. De ceremoniemeester (V) gaf mij direct het woord, waarop ik met mijn vaders Italiaanse antishock stok naar de microfoon liep en van wal stak.

Ik heb ongeveer alles gezegd wat ik tevoren tijdens een slapeloze nacht had bedacht. Het viel me op dat tijdens het spreken mijn rechterbil (die van de geopereerde heup) onbedaarlijk trilde. Ik hoopte dat niemand anders dat in de gaten had dan de ceremoniemeester die schuin achter mij stond. Maar ook zag ik de gezichten van mijn toehoorders instemmend knikken en daaruit begreep ik dat mijn woorden bij hen herkenning opriepen.Ik heb sterk benadrukt dat mijn vader een liefdevol en nobel man was. Wat ik vergat te zeggen is dat mijn vaders hele leven in het teken heeft gestaan van het zoeken naar een liefdevol maatje en dit zocht hij dan met name in het gezelschap van een vrouw. En juist hierin is hij diverse keren in zijn leven teleurgesteld en bedrogen. Dat heeft hem misschien in zijn uitspraken wat doen verharden, maar in zijn hart bleef hij zacht en liefdevol.

Dat mijn lieve broer Hans en ik niet hebben mogen opgroeien met mijn vader betreur ik heel erg. Mijn broer en ik waren allebei slimme, nieuwsgierige en creatieve kinderen. Mijn stiefvader heeft tijdens zijn militaire dienst technieken geleerd om de wil van mensen te breken. Zo is het gekomen dat mijn broer en ik bij volwassenheid ondanks het voltooien van een academische studie mensen waren geworden zonder enig zelfvertrouwen. Dat zou met mijn echte vader niet gebeurd  zijn.

Ik heb mijn vader opgezocht vanaf 1993. Al die jaren herkende ik mijzelf in hem en wilde ik dat hij ook mij zag. Maar hij stond zichzelf niet toe zich voor mij te openen. En we misten zo veel jaren die we nog wel hadden kunnen hebben als vader en dochter.

Tot op de dag voorafgaande aan zijn sterven hij en ik elkaar echt in de ogen keken…… Ik hoop dat hij toen de liefde heeft gevoeld die ik voor hem koester en het respect dat ik heb voor de persoon die hij is. ‘Eind goed al goed,’ heb ik gezegd. En: ‘Ik houd van jou’. Ik hoop dat mijn vader mij op dat moment net zo dichtbij heeft gevoeld als ik hem.

Mijn vader als schrijver

Mijn vader was goed in vertellen. Zelfs mijn moeder, die weinig goeds over hem te melden had, heeft dat toegegeven: ‘Hij was een begenadigd causeur in gezelschap’.  Maar mijn vader hield ook van schrijven en had daarbij een even levendige en oprechte stijl als wanneer hij sprak.

Anja heeft mij wat papieren en oude foto’s van mijn vader meegegeven, door hemzelf zorgvuldig bewaard. De documenten hebben mij verrast. Met name die uit de tijd van mijn vaders krijgsgevangenschap. Er is en map met daarin tekeningen van het krijgsgevangenkamp waar mijn vader verbleef. De tekeningen van zowel de buitenkant als de binnenkant van de gebouwen zijn prachtig. Ik wilde ze scannen, maar ze zijn net een maatje te groot voor mijn scanner.

Ik ga al het door Anja aan mij geschonken materiaal digitaliseren en opslaan op mijn externe schijf. Ik heb een beginnetje gemaakt met het voorblad van de map waarin de tekeningen zaten van mijn vaders krijgsgevangenkamp.

bovenblad

Verder heb ik een origineel document van mijn vaders gevangenneming met een mooie foto van hem erop.

foto van mijn vader als krijgsgevangene

En tenslotte een beknopt verslag van mijn vader aangaande de situatie in het krijgsgevangenkamp.

geschreven verslag over periode krijgsgevangenschap door mijn v

Ik was blij verrast met de schrijfstijl van mijn vader. Zo lang geleden geschreven en toch zo fris van toon en herkenbaar in welke tijd dan ook.

Ik vond ook een getypte versie van een brief die hij met de hand schreef, die vernietigd werd door de kampcommandanten en die hij daarna nog eens herschreef. Een gedeelte aan de zijlijn en het ondereinde van de bladzijden is verloren gegaan op de kopie van de getypte versie die mijn vader al die jaren bewaard heeft. Dat vind ik jammer.

verkorte versie van brief van mijn vader aan familie uit krijgs

Het doet me zo goed deze documenten in mijn bezit te hebben, om nog maar niet te spreken van de vele foto’s die bewaard zijn uit mijn vaders leven. Natuurlijk doet het pijn dat ik weinig deel heb mogen uitmaken van zijn leven.

Maar postuum herken ik toch bepaalde kleine dingen waarin mijn vader en ik op elkaar lijken. Zo had mijn vader een ‘kalender’ waarop je zelf elke dag de dag van de maand en de maand moest bijstellen. Ook ik had er één. Ik kreeg het ding ooit van mijn jongste zoontje die het als heel klein jongetje voor mij gekocht had op de rommelmarkt. Vanaf de dag dat ik het kalendertje kreeg heb ik dagelijks de datum erop handmatig veranderd. Dat is nu sinds 22 jaar. En mijn vader blijkt dat ook altijd gedaan te hebben met zijn handmatig instelbare kalender. Dag in dag uit…..

Een andere overeenkomst is dat mijn vader graag een soort van dagboek bijhield. Hij had een agenda. Tot mijn verrassing zag ik dat hij daarin niet zozeer dingen opschreef die hij nog moest doen, maar dingen die al gebeurd waren. Als een soort kort verslag van de dag.

Dit is te vergelijken met wat ik doe in mijn weblog, zij het dat ik daarin uitgebreider verslag doe en dat ik het ook schrijf voor anderen en dus niets anders schrijf dan wat ik wil delen met lezers. Ik heb afgeleerd een persoonlijk dagboek bij te houden sinds mijn moeder mijn dagboek las. (schaamte van een puber!).

Ik ben zo blij met mijn vaders geschreven woorden over zijn tijd in het gevangenkamp. Vanwege de historische waarde daarvan wil ik deze woorden ook delen met mijn kleine groep lezers.

Mooi afscheid van mijn vader

Het was niet helemaal zeker dat ik zou gaan afgelopen woensdag. Ik zou mijn vader gaan opzoeken samen met mijn zoon. Maar deze had iets verkeerds gegeten en was een dag helemaal niet lekker. Het spande erom of wij woensdag of de vrijdag daarop zouden gaan. Het werd woensdag gelukkig.

We kwamen rond het middaguur aan en Anja had al een aantal uren aan mijn vaders zijde op ons zitten wachten. Ik schok toen ik mijn vader zag. Hij was sterk vermagerd en hij had zijn gebit niet meer in omdat het te groot was geworden. Hij lag op zijn rug. Ik streelde zijn hoofd dat helemaal droog was als perkament en ik gaf hem kusjes, nadat ik gezegd had dat ik het was, zijn dochter Monique. Hij liet toe dat ik zijn hand vasthield en kuste. Zijn hand rook heerlijk naar zeep.

Daarna spraken we met Anja en ik hoorde en zag intussen dat mijn vader regelmatig geluid maakte en onrustig bewoog. Af en toe hief hij zijn beide handen op en dan wilde hij dat wij zijn handen legden op de beugel die boven zijn bed hing. Dan trok hij zich even op om zich daarna weer in de kussens te laten zakken.

Ik had het idee dat hij verstond wat wij bespraken. Hij kon niet praten, deed wel zijn mond open alsof hij wat wilde zeggen. Maar hij kon niet praten, wel ja of nee knikken. Op de vraag of hij pijn had schudde hij van nee.

Om ongeveer 15 uur moest Anja weg, omdat er iets bezorgd zou worden bij haar thuis. Mijn zoon en ik bleven nog een tijd. Mijn zoon ging naast mijn vader staan en zei: ‘Opa’. Ik zag dat mijn vader één oog opende. Hij keek naar mijn zoon. Hij hief zijn rechterhand op. Mijn zoon pakte zijn hand en mijn vader greep de hand van mijn zoon en bleef die vasthouden. Ik brabbelde iets van: ‘Dit is je kleinzoon en hij is timmerman. Hij kan alles maken van hout, net als jij. En hij noemt zijn bedrijf ook Theunissen, naar jou’. Ik zag dat mijn zoon tranen in zijn ogen had en ik zag dat mijn vader heel oplettend keek, ook naar mij. Ik lachte naar mijn vader door mijn tranen heen. Ik zei: ‘Ik houd van je, vader. Jij kan er niets aan doen dat je nooit de kans hebt gehad om een vader voor mij te zijn. Ik houd toch van jou.’ Ik voelde op dat moment contact met mijn vader. Zijn linkeroog bleef me oplettend aankijken. Mijn zoon zei: ‘Ik houd ook van jou’. En ik zei: ‘Eind goed, al goed, vader. Hier nu zijn mensen om je heen die van jou houden.’

Mijn vader bleef de hand van mijn zoon vasthouden en liet niet los. Hij lag heel rustig  en bewoog niet meer onrustig zoals ervoor. Ik zei dat we bijna moesten gaan. Mijn vader wees naar zijn mond, die helemaal droog was. Ik pakte het staafje met het dikke soort van sponsje dat in een glas water naast mijn vaders bed stond op de tafel. Ik maakte mijn vaders mond vochtig met het sponsje en daarna nog eens. Ik probeerde zoveel mogelijk water in mijn vaders mond te brengen, zonder dat hij veel zou hoeven slikken, omdat ik wist dat mijn vader niet meer slikken kon. Ik voelde me heel dicht bij mijn vader toen ik dit voor hem deed. Daarna smeerde ik wat vaseline op mijn vaders droge lippen. Ik zei tegen hem: ‘Vader, ik ga nu naar je huis en ik ga daar wat spullen van jou weghalen, zodat ik altijd aan jou kan blijven denken en trots op jou kan zijn. Vind je dat goed?’ Mijn vader knikte van ja. En ik was blij dat ik nu de toestemming van hemzelf kreeg (die Anja mij al had gegeven namens hem).

Ik kuste mijn vader weer op zijn voorhoofd en zijn hand en mijn zoon deed dat ook. Ik zei: ‘Vader, we gaan nu echt weg, maar ik kom nog een keer, als jij er dan nog zal zijn.’ Daarna liepen mijn zoon en ik zijn kamer uit. Toen we opzij keken, zagen we dat mijn vader zijn rechterhand omhoog bracht en naar ons zwaaide. Hij lag er verder heel rustig bij. Mijn zoon en ik waren beiden blij verrast met deze groet van mijn vader.

In de nacht van woensdag op donderdag is mijn lieve vader overleden rond 3.30 uur. Het uur waarin engelen waken. Het tijdstip van de dag waarvan mystici van veler geloven weten dat dit het moment is waarop de natuur zich opent en waarop een mens zijn Schepper het meest nabij is.