Sinterklaas

Het meest stomme, oubollige en leugenachtige feest dat ik ken. Het is nu nog erger geworden door het jaarlijks terugkerende gezeik over een al dan niet helemaal zwart geschminkte Piet. Als kind vond ik de zwarte Pieten al enge figuren met hun belachelijke pak en hun zo duidelijk valse haren en bovendien vaak de vrouwelijke vormen onder hun bloesje, die niet te verbergen waren. Sinterklaas is ook al zo een schertsfiguur. Een bleke vent met een valse baard. Wie gelooft nou dat opmerkzame kinderogen dat niet zien?

Voor mij en mijn broer was sinterklaas één keer leuk. Dat was in de tijd dat onze moeder even alleen was, d.w.z. zonder man. Ze richtte zich toen helemaal op ons en dat was een heerlijke periode voor ons. Ik was nog zo klein dat ik niet boven de eettafel kon uitkijken. Op de eettafel had mijn moeder allemaal kleine (al uitgepakte) cadeautjes uitgestald, autootjes voor mijn broer en poppetjes voor mijn poppenhuis. Toen ik eindelijk werd opgetild en ook kon zien waarom iedereen oeh en ah riep, was ik diep onder de indruk van de schat aan kleine geschenkjes die op de tafel lag. Allemaal door sinterklaas gebracht. Zoiets maakt indruk. Een onzichtbare sinterklaas, die cadeautjes had gebracht toen we we even niet thuis waren. Dat is magisch! Maar je moet die vent niet zien. Dan is de betovering er al snel af.

Minder leuk werd het toen mijn stiefvader zijn intrede had gedaan in ons huis. Sinterklaas was eerst een boeman, die mij strafte omdat ik een keer ´s nachts had gehuild na een nachtmerrie. Voor straf kreeg ik niks in mijn schoen, terwijl mijn broer en mijn neefje wel een suikerbeest in hun schoen hadden. Bij mij zat de wortel er nog in. Dan had ik maar niet moeten huilen.

Later geloofden mijn broer en ik niet meer in sinterklaas en werd sinterklaas een familiefeest, waarin een ieder cadeautjes voor elkaar kocht en surprises maakte met gedichten daarbij. De gedichtjes waren plagerig maar goedmoedig bedoeld. Althans dat werd ons verteld. In wezen was de sint toen gewoon een pestkop, die ons urenlang liet zoeken naar cadeautjes die niet bleken te zijn wat we eigenlijk op ons verlanglijstje hadden. Zo moest mijn broer een keer heel lang zoeken via allerlei speurdersbriefjes naar een groot pakket, dat uiteindelijk op de zolder bleek te liggen. In het begeleidende gedicht werd gesuggereerd dat hij een cowboypak zou krijgen, wat hij al heel lang graag wilde. Maar in het grote pakket zat een pot met een ´drol´. Mijn broer keek er wat angstig en met een vies gezicht naar. In de ´drol´ zat weer een briefje dat hij eruit moest halen om verder te zoeken naar zijn uiteindelijke cadeau. Hij durfde niet zijn hand in de ´drol´te steken, maar hij werd gerustgesteld dat de drol niet echt was maar gemaakt van ontbijtkoek. Vol verwachting ging hij, na het besmeurde briefje gelezen te hebben, naar de plek waar het cadeau uiteindelijk lag. Ik weet niet meer wat hij kreeg, maar het was in ieder geval geen cowboypak.

Mijn kinderen heb ik nooit wijsgemaakt dat de sinterklaas bestond. Ik legde hen wel uit waar de legende vandaan kwam (uit Turkije) en vertelde erbij dat het verhaal in de loop der tijd een beetje verbasterd was en dat nu gezegd werd dat sinterklaas uit Spanje zou komen. Maar ze kregen wel een cadeau van me en mochten hun schoen zetten. Ze wisten dat ik er wat instopte. Ik drukte ze wel op het hart niks tegen andere kinderen te zeggen op school, omdat die wel geloofden in het bestaan van sinterklaas.

Ik houd niet van liegen. Ik begrijp niet hoe andere ouders een leugen kunnen vertellen aan hun kinderen, die ze later weer ontkrachten. Hoe geloofwaardig ben je dan? En hoe leer je dan je kinderen om niet te liegen. Is het leven zelf niet magisch en interessant genoeg zonder leugens? Sprookjes blijven sprookjes en moeten ook als zodanig verteld worden. Dat is mijn mening.

Over een week weer naar Nederland

Telkens als ik hier aankom in ons optrekje onder het dak, dan moet ik weer even wennen. Het uitzicht op de tuin dat ik in Nederland heb vanuit de woonkamer is heel rustgevend en het is fijn om naar de vogeltjes te kijken, die aan het voer komen knabbelen. Ook is het heerlijk om vanuit de bijkeuken zo je fiets naar buiten te rijden. Dat geeft een gevoel van vrijheid. Vrederust is nu al 26 jaar mijn buurt. Nooit heb ik zo lang op één plek gewoond. Daar kunnen natuurlijk niet veel andere woonplekken tegenop.

Maar als ik dan weer bijna wegga hier, dan heb ik toch bij voorbaat heimwee naar dit woonplekje, waar de zon vaak schijnt en waar we zo rustig en privé zitten. Geen inkijk in ons dakhuisje, maar wel een schitterend uitzicht. Aan de ene kant Malaga en de zee in de verte en de Sierra Nevada. Daar zien we elke dag de zon opkomen. En aan de andere kant de heuvels met elke dag een andere zonsondergang.

Maar het zit er bijna weer op hier. Het schilderij, waarover ik desnoods een jaar wilde doen, liet zich sneller schilderen dan ik dacht. Het is nu wel zo goed als af. Altijd kan je er dingetjes in veranderen, maar op een goed moment wordt dat ook gezeur. Je moet het een keer loslaten om het niet te verpesten.

Ik laat het dus waarschijnlijk hierbij en geef het nog een paar dagen de kans voor herstelpuntjes. Dan zal het weer tijd zijn voor een nieuw canvasje.

Familie in Sevilla

Net als ik heeft ook Ahmad zijn familie. Zijn ouders zijn al jaren geleden overleden, maar hij heeft nog wel een broer en twee zussen die in leven zijn.

Gisteren zochten we zijn twee jaar oudere broer op. Deze woont in Arrahal, een dorp 40 km van Sevilla, waar Ahmad is opgegroeid. Het was leuk om even bij deze lieve mensen te zijn. Zijn broer is aardig hersteld van een operatie een jaar geleden. Ze hebben vier kinderen die heel goed voor hun ouders zorgen. Een dochter en schoonzoon waren helemaal vanuit een dorp voorbij Sevilla naar Arrahal gekomen om er te zijn bij ons bezoek en ons een ontbijt met koffie te serveren. Als je in hun mooie woning op bezoek bent, voel je de liefde en rust, die heerst binnen deze familie.

Let op de schilderijen die aan de muur hangen. Geschilderd door een ver familielid. Als ik die schilderijen bekijk met hun schitterende kleurgebruik, dan word ik daar heel enthousiast van en besef ik wat een beginner en amateur ik zelf ben.

Daarna gingen we naar zijn dochter Vicky, die in het centrum van Sevilla woont. Ik wilde haar nog een keer bedanken voor wat ze vorig jaar rond deze tijd voor mij gedaan heeft. Hoewel ze naar het ziekenhuis in Malaga was gekomen om haar vader op te zoeken, heeft zij in plaats daarvan twee nachten en twee dagen onafgebroken aan mijn bedje op wielen gestaan in de eerste hulp in datzelfde ziekenhuis. Ze bleef bij me waken tot ik eindelijk geopereerd werd en ging toen pas naar haar vader. Ik had orchideeën en een lidcactus voor haar gekocht.

Het parkeren in Sevilla was een hel. Toen we eindelijk een plekje hadden gevonden, moesten we een flink stuk sjouwen met de krat met planten en wat versnaperingen tussen ons in. Gelukkig scheen er een uitbundig zonnetje dat de ijskoude lucht verwarmde.

Ik begin voor Ahmads kinderen bijna net zoveel liefde te voelen als voor mijn eigen koters. We hebben wat zitten kletsen in haar zonnige etage in het alternatieve deel van Sevilla en zijn daarna gaan eten in een Marokkaans restaurant. Toen tuf tuf de 230 km weer naar huis. Ik reed het laatste stuk terug in donker met mijn zonnebril. De gewone bril heb ik in Nederland laten liggen. Evenals de oplader van mijn electrische tandenborstel. Ik word een vergeetachtig oudje. Moet echt lijstjes maken en niet vertrouwen op mijn geheugen bij het inpakken van koffers.

Familie

Sommigen zeggen dat er niets gaat boven familie. Dat alleen je familie voor je door dik en dun zal gaan en dat familiebanden onuitwisbaar sterk zijn. ´Van je familie kan je niet scheiden.´

Anderen zeggen juist dat je het niet voor het kiezen hebt in welke familie je wordt geboren en dat vriendschappen veel belangrijker zijn in je leven. Vrienden kan je kiezen.

Voor beide visies is wat te zeggen. Niet alle moeders en vaders zijn goed voor hun kinderen en broers en zussen houden niet altijd onvoorwaardelijk van elkaar. Soms zijn er vetes en onoverkoombare geschillen binnen een familie, waardoor de familieleden elkaar jarenlang niet spreken of zien.

Ik heb een kleine familie. Ben opgegroeid met alleen een broer en een moeder en stiefvader vanaf mijn derde jaar. Mijn broer, van wie ik zielsveel hield is al 23 jaar geleden overleden. Mijn echte vader zag ik pas weer, toen ik hem zelf opzocht, 25 jaar geleden. Daarna ontstond met hem een moeizame relatie, die ik in stand probeerde te houden, terwijl hij mij gevoelsmatig op afstand hield. Daarvoor had hij ongetwijfeld zijn redenen, maar het deed me wel verdriet. Pas in de laatste paar maanden van zijn leven veranderde zijn houding ten opzichte van mij en liet hij mij meer van zijn vaderlijke warmte zien. Want dat hij in wezen een man was die in staat was tot veel liefde, daarvan ben ik heel zeker. Het afscheid dat ik van hem heb mogen nemen, vlak voor zijn dood was ontroerend en voor mij en mijn zoon onvergetelijk. Zo ook had ik met mijn moeder pas op het einde van haar leven een goede relatie. In de laatste maanden van haar leven liet ze mij haar lieve en zachte kant zien en voelde ik me voor het eerst van mijn leven geliefd als haar dochter. Eind goed al goed met mijn beide ouders dus.

Mijn ouders (en hiermee bedoel ik nu mijn moeder en mijn stiefvader) waren volgens eigen zeggen niet ´familieziek´. Bij ons geen familiefeestjes en jubileumgebeurtenissen. We leidden als gezin een nogal geïsoleerd bestaan. Dat gevoel van isolement werd nog versterkt door de talloze verhuizingen vanwege de overplaatsing van mijn stiefvader. Verder had mijn stiefvader een voorkeur voor vakanties midden in de natuur, ver weg van mensen en drukte. We groeiden op binnen militaire bases, wat ook al betekende dat we in een vrij geïsoleerde omgeving verkeerden met alleen maar gezinnen van andere militairen. Midden in de mooie natuur, dat weer wel.

Toen ik voor het eerst in een stad kwam te wonen (Eindhoven), was ik totaal niet gewend aan het drukke verkeer en was ik met mijn dromerigheid een gevaar op de weg.

Het kan zijn dat ik door het gebrek aan familiegevoel in mijn kindertijd zelf ervoor heb gekozen veel kinderen te krijgen. Dit ondanks het feit dat mijn eerste echtgenoot daar helemaal niet blij mee was en hij ook nooit een hand heeft uitgestoken om me ergens mee te helpen. Ik leefde altijd voor mijn kinderen, mijn eigen vertrouwde familiegroep.

Zoals ik vertelde in een stukje van een tijd terug had ik een tijd geen contact met twee van mijn koters. Dat is voor mij een heel vreemde ervaring. Weliswaar zijn al mijn kinderen temperamentvolle burgers en is er onderling wel eens wat, maar echte scheuringen tussen mij en mijn kinderen zijn er nooit geweest.

Ik ben blij om te kunnen zeggen dat het contact met één van de twee dochters weer helemaal goed is. Er zijn dingen uitgesproken die wat mij betreft de lucht volledig geklaard hebben.

Blijft nog te zeggen wat ik geleerd heb in de periode dat ik afgesneden was van twee van mijn kinderen. Welnu, het volgende:

Ik ben altijd zo gericht geweest op het welzijn van al mijn kinderen en ook hun onderlinge relaties, dat ik me te veel met hen heb bemoeid. Dat zie ik nu in. Hoe goed bedoeld ook, juist door mijn bemoeienis bereikte ik het tegendeel van wat ik wilde bereiken (een hechte familie, waarin ieder het goed met elkaar kan vinden). Alle kinderen willen hun gelijk en door ze gelijk te geven of mijn mening te geven, konden zij dat weer gebruiken om dat de ander in te wrijven. Als er ruzie is of ongerief tussen mijn kinderen onderling, dan is dat gewoon mijn zaak niet. Ik heb alleen te maken met de relatie, die ikzelf heb met elk van mijn kinderen. Ik houd van allen evenveel.

Het lijkt zo simpel wat hierboven staat, maar ik heb hierin echt in het verleden fouten gemaakt. Door me te mengen in discussies en te fungeren als een soort boodschapper van berichten tussen de kinderen onderling. Dat is een heilloze weg, die (zoals ik nu eindelijk goed begrijp) alleen maar leidt tot meer misverstanden en tegenstellingen juist aanwakkert.

Wat een rust voel ik, nu ik dat eindelijk begrepen heb! Ik wil genieten van de omgang met elk van mijn kinderen. Het zijn stuk voor stuk mooie persoonlijkheden, van wie ik veel houd. Met één dochter ben ik nog niet ´on speaking terms´. Ik vind dat o.k. Al duurt het jaren. De tijd moet rijp zijn voor een verzoening en we moeten allen onze eigen rol begrijpen in conflicten, voordat we de ander zijn aandeel kunnen vergeven en vergeten.

Treurig

Vanmorgen las ik, direct na het wakker worden, een column van Marcel van Roosmalen over zijn 88-jarige moeder. Misschien is het nu normaal geworden, maar mij shockeerde het nogal, hoe mensen nu openlijk over oudere mensen en in dit geval hun eigen moeder praten. Hij begint al met de zin: ´De ergernissen over mijn moeder (88) hebben plaatsgemaakt voor medelijden, het ergste wat je als mens kan overkomen´

Ja, dat is zeker erg. Ik mag er niet aan denken dat mijn kinderen zo over mij zouden denken als hij hier beschrijft. Hij schrijft dit in een column, die door alle lezers van het NRC gelezen kunnen worden. Ook zijn eigen moeder kan lezen hoe haar zoon over haar schrijft. Ik vind het respectloos en vernederend naar zijn moeder en zou dat tegen hem willen zeggen door middel van een ingezonden brief of weet ik veel. Ik kan niet reageren op zijn artikel, omdat ik geen abonnee ben. Maar dit soort praat over oudere mensen maakt mij heel moedeloos.

Is het dan werkelijk normaal geworden om zo denigrerend te schrijven over je eigen nog levende moeder? Ik vind het vrij meedogenloos. Brrr. Lees het artikel en oordeel zelf.

Ouderen zijn wegwerpartikelen geworden, die er niet meer toe doen, omdat hun leven niet spannend meer is en er voor hun niets meer zou zijn ´Dat steeds verder uitgerekte leven, een elastiek dat maar niet wil knappen. Het is volhouden, wachten tot het niet meer gaat. Het grote verheugen op de dingen die nog wel gebeuren is er niet meer. ´ Ik denk dat deze wangedachte leeft bij jongere mensen, omdat zij zich niet kunnen inleven hoe het leven eruit ziet vanuit het perspectief van de oudere. Is het leven alleen de moeite waard als je je kunt verheugen op dingen waarvan je hoopt of denkt dat die in de toekomst zullen plaatsvinden? Is het leven niet meer interessant en boeiend als je geen aspiraties meer hebt voor jezelf? Wie zegt dat je niet kan genieten van het leven door gewoon elk moment te savoureren? Moet je dan dus ook zeggen dat chronisch zieke of gehandicapte mensen een zinloos bestaan hebben, dat alleen maar wordt uitgerekt als een elastiek dat niet wil knappen? Waar is hier de liefde gebleven? De compassie en het houden van een persoon om wie deze is?

Ik vind het een treurige en zorgelijke ontwikkeling, deze hang naar eeuwige jeugd en schoonheid en roem en uiterlijk vertoon en deze afkeer van ouderdom, ziekte en verval, die ook bij het leven horen.

Toontje lager

Het komt niet vaak voor dat ik wakker lig, maar vannacht was dat even zo. Ik had gisteren een groot deel van de dag naar video´s gekeken met schilderinstructies. Eerst een heleboel video´s van Mark Carder en daarna kwam ik ineens terecht in een video van een andere heel goede artiest (ik kan zijn naam niet eens meer vinden). Er zijn tal van instructievideo´s te bekijken op allerlei gebied, zoals welk medium te gebruiken ter verdunning van je verf, hoe een schilderij te maken van begin tot eind. Zelfs in bed lag ik nog in mijn telefoon instructies op YouTube te bekijken. Het duizelde me op het laatst en ik was doodmoe. Viel dan ook vrij snel in slaap. Maar ik had onrustige dromen, die gingen over schilderen en mijn eigen imperfectie daarbij. Het waren zenuwslopende dromen en toen ik wakker was geworden voor een plasje, kon ik daarna niet meer slapen en bleven onrustige gedachten door mijn hoofd tollen.

Hoofdgedachte was in ieder geval de volgende: wie denk ik de laatste tijd wel niet dat ik ben. Ik teken en schilder nu ongeveer twee jaar en ik krijg dikwijls complimenten, maar dat is vooral van leken en familie. Mensen die geen verstand hebben van schildertechnieken. Ik was me waarachtig al gaan verbeelden, dat mijn schilderijen misschien de moeite waard zouden kunnen zijn voor andere mensen dan mijn familie! En nu ik ineens zo helder zie welke koeienfouten ik nog maak bij het schilderen, besef ik dat ik niemand ben in het onmetelijk grote ´schilderland´. Er zijn zoveel mensen die net als ik amateur zijn en 100 keer beter schilderen dan ik, laat staan de profs, die al jaren ervaring hebben.

Ik schaam me nu dat ik in mijn pagina ´mijn tekeningen en schilderijen´(in mijn weblog) mijn tekeningen en schilderijen te koop aanbiedt. Zelfs al zou ik ze gratis aanbieden, dan zou ik me nog schamen om mijn eigendunk (dat iemand een schilderij van mij aan zijn of haar muur zou willen hangen). Dus besloot ik (toen ik gisteren wakker lag) dat ik de woorden dat mensen bij mij een schilderij of tekening kunnen bestellen zal weghalen. Ik blijf wel de schilderijen en tekeningen die ik maak en de pyrografie en tiffany, die Ahmad vervaardigt, plaatsen in de galerijen van de pagina´s in mijn weblog, maar dat is zuiver ter info. Omdat de werkjes die Ahmad en ik maken een deel zijn van ons leven nu en dat hoort gewoon in dit weblog, dat je kan zien als een geschreven ´real life soap´ ofwel een virtueel dagboek. Maar zoals ik al zei in mijn introductie van mijzelf: ´Het mag verder geen naam hebben´.

Voorlopig schilder ik nog schilderijen die een plekje aan onze muren krijgen. Maar het zal geen ramp zijn als bepaalde doeken (net als die van mijn vriendin) verdwijnen in rijen tegen te muur. Het gaat in mijn geval om het proces van het creëren, waar ik enorm veel plezier aan beleef. De rest was en is ijdelheid.

In plaats van de ballerina (die ik in Nederland wil gaan schilderen) ga ik nu deze foto naschilderen.

Las Alpujarras de Granada

Ik ben van plan dit schilderij heel rustig aan te gaan opzetten, waarbij ik vooral wil letten op de juiste kleur en tint. Geen haast daarbij. Voor mijn part doe ik er een jaar over. Het idee dat niemand zit te wachten op mijn schilderijen geeft me eigenlijk een ongelooflijke rust. 🙂

Schilderles

Gisteren ging ik naar de winkel voor schilderbenodigdheden, vlakbij hier in het dorp. Ik had twee tubes verf nodig en drie kwasten.

Er was juist een schilderles aan de gang in de ruimte achter de winkel. ´Is er een les bezig?´ vroeg ik aan de eigenares van de winkel. Ja, en ik mocht even om het hoekje kijken. Daar zag ik kort geknipte vrouwen van ongeveer mijn leeftijd op een rij bezig met hun gezicht naar de muur. Ze waren zittend een stilleven aan het naschilderen van een foto in A4 formaat in een plastic mapje. Ook in de winkel was iemand bezig, zittend voor een schildersezel. Wij herkenden de dochter van ons mandarijnen-vrouwtje. We mochten even kijken wat ze aan het doen was en zagen dat ze bezig was met een tijger in zwart-wit. Dezelfde tijger die ook al in sepia tinten in de etalage stond als schilder-voorbeeld.

Ik voelde me opgelucht dat ik niet in dat klasje zat. Ik zou het echt niet kunnen. Schilderen is voor mij een solitaire bezigheid. Ik zou me kapot schamen als iemand mij op de vingers keek. En dan de onderwerpen, die werden geschilderd. Ik vroeg me af of die ook door de maestro werden bepaald.

Toch besef ik dat ik wel wat tips en tricks kan gebruiken en dat ik niet het wiel helemaal alleen kan uitvinden.

Ik ben nu al een tijdje bezig zonder de raad op te volgen van wie dan ook. Klodder vrolijk op mijn manier. Maar gisteren stuitte ik toch weer (toeval bestaat niet) op een video van Mark Carder. En na het zien van die video viel ik van de ene video in de andere van allemaal verschillende schilders, zoals dat gaat als je video´s kijkt op YouTube. En toen kwam ik tot een conclusie. De meest complete instructies, die gratis te bekijken zijn voor de geïnteresseerde in realistisch schilderen met olieverf zijn te zien op deze site.

Mark Carder is een Pietje Precies. Maar zijn methode werkt voor wie deze letterlijk opvolgt. Ikzelf kan dat niet. Daarvoor ben ik te eigenwijs en te intuïtief en slordig. Maar ik heb heel veel aan zijn raadgevingen. Daarom wil ik zijn waardevolle lessen die op internet te vinden zijn delen met mijn lezer, omdat ik denk dat iedereen die graag schildert er wat aan kan hebben.