Moederheil, Valkenierslaan 37 te Breda

moederheilDaar ben ik geboren op 22 oktober 1950. Dat staat te lezen op mijn geboortecertificaat. Het is een tehuis voor ongehuwde moeders geweest, dat nu niet meer bestaat, maar nog wel te zien is op archieffoto”s op internet.

En over ‘moederheil’ lees ik op wikipedia:

Het werd in 1915 opgericht te Breda aan de Willemstraat voor de Sint-Magdalena-stichting en de RK Vereeniging tot Bescherming van Meisjes. Het was een initiatief van enkele gegoede Bredase vrouwen. Het werd geleid door de Kleine Zusters van de Heilige Joseph en was gericht op het werkelijke heil der ongehuwde moeders, waarmee vermoedelijk het zielenheil werd bedoeld en dat betekende in de tijdgeest van weleer, zoals dat in de stichtingsacte tot uitdrukking kwam: De ongehuwde moeder heeft gezondigd tegen God en tegen de Maatschappij. Liefst zoolang mogelijk voor de bevalling worden de ongehuwde moeders in het huis opgenomen; zoolang mogelijk, omdat de meisjes vooral voor de bevalling het meest geneigd zijn te luisteren naar vermaningen en goeden raad.

In 1924 verhuisde men naar Ginneken. (NB Zorghuis [Moederheil], Valkenierslaan 37, Breda (Ginneken))  Er kwam ook een reguliere kraamkliniek en in 1929 kwam er een opleiding voor kraamvrouwen. Natuurlijk was er ook een kapel, waar de “gevallen vrouwen” konden bidden voor hun “zonden”.

Als ik mijn moeder vroeg waarom ik daar geboren was, dan zei ze me steevast dat dit was omdat er geen plaats was in het ziekenhuis op het moment van mijn geboorte. Ik heb altijd genoegen genomen met deze uitleg.

Laatst toen ik in de trein zat, op weg naar mijn vader, en langs Breda kwam overviel mij  ineens de volgende gedachte. Mijn kinderen zijn ook allemaal buitenshuis geboren (in een ziekenhuis), maar waarom staat er op geen van hun geboortecertificaten het adres van het ziekenhuis, maar gewoon mijn huisadres? En waarom staat er op mijn geboortecertificaat niet het adres waar mijn vader, moeder en broer op dat moment woonden in Breda? Waarom staat het adres van dit tehuis voor ongehuwde moeders op mijn geboortecertificaat?

Eenmaal bij mijn vader, als we al een tijdje met elkaar gesproken hebben over andere dingen, vraag ik het hem. Waarom staat niet het huisadres waar hij woonde op mijn geboortecertificaat? Hij zegt dat hij daar niets vanaf weet en het valt me op dat hij daarbij van me wegkijkt. Ook ben ik volgens hem gewoon in een ziekenhuis geboren. Maar zijn vriendin helpt hem een handje en zegt: “Nee hoor, Monique (mijn echte naam) is geboren in Moederheil” ‘Aha, Moederheil heette het dus’, sla ik snel op in mijn nieuwsgierige brein. Ik word niet wijzer gemaakt door mijn vader, die ontwijkend blijft reageren en blijft zeggen dat ik volgens hem gewoon in een ziekenhuis geboren ben. Ik laat het er maar bij en val hem er verder niet mee lastig.

Vandaag zegt Ahmad: “Waarom zoek je het zelf niet uit” en ik denk ‘ja, waarom niet’. Op internet zie ik de foto van mijn geboortehuis, Het oogt precies zoals ik het mij heb voorgesteld. Het is nu al jaren afgebroken en vandaar dat ik het niet heb teruggevonden toen ik ooit op zoek ging naar mijn geboorteadres enkele jaren terug.

residentie ValkenhorstEr staat nu een lelijk modern gebouw, dat iets weg heeft van een sjiek seniorencomplex, geheten residentie Valkenhorst.

 

Speurneus Ahmad gaat ook op zoek en ziet dat er een publikatie aangaande moederheil te vinden is in de Koninklijke Bibliotheek hier te Den Haag. Daar bevindt zich een publikatie ter inzage, die gemaakt is in opdracht van het gemeentearchief te Breda. Ik ben wel nieuwsgierig geworden. Wie weet staan ook mijn  gegevens daar vermeld.

16 reacties op “Moederheil, Valkenierslaan 37 te Breda

  1. Graag zou ik willen weten of er foto`s bestaan uit 1964-1966
    Ik ben daar in 1964 geboren
    Maar kan er bijna niks over vinden.
    Misschien dat iemand weet of er foto`s bestaan uit die tijd

  2. Mijn biologische moeder is tijdens haar zwangerschap ook in moederheil geweest. Ik heb 30 jaar geleden in valkenhorst mijn dossier door mogen lezen. Nu het niet meer bestaat zou ik willen weten waar mijn dossier nu is?? Weet iemand waar ik nu moet zijn?

  3. ik ben daar ook geboren op november 1964.
    mijn ouders hebben me in de steek gelaten.
    ik heb ook mijn eigen moeder gevonden en gesproken maar ik heb nu geen contact meer met haar.
    ik was super gelukkig met adoptieouders.
    Zij hebben me en nog adoptie zussen goed gezorgd en mooie tijden gehad en heel leuke familie en veel liefde.
    ik heb dossier gekregen van Raad van de kinderbescherming Breda en nog contact gehad met FIOM.
    ik ben blij dat ik nu weet meer over mijn ouders.
    mijn vader overleed door auto-ongeluk in december 1964 in Duitsland.
    ik hoop dat jullie je ouders te vinden …
    probeer bij FIOM of raad van de kinderbescherming

  4. Hoi Jolanda, als je wilt weten of je mogelijk in Moederheil bent geboren, dan kan je je gegevens opvragen. De archieven van St. Moederheil of zoals het nu heet Valkenhorst Opvang en Begeleidingscentrum zijn bij Valkenhorst zelf. Het adres is Postbus 4740, 4803 ES Breda, telefoon 076-5650550
    Zie ook zgn Valkenhorst arrest.

  5. Hallo
    Ik weet niet zeker of mijn moeder bij jullie is geweest.
    Mijn moeder was zwanger van een tweeling wat niemand wist.
    Is een poosje weg geweest.
    Daarna was alleen ik er nog
    Weet inmiddels dat mijn broer naar iemand anders is gegaan.
    Zou graag achter onze geboorte datum willen komen.
    Want we hebben allebei een andere datum.
    mijn moeder was maria Elisabeth middelkoop van den bosch.
    hoop dat iemand wat weet

  6. Theo, dankjewel voor je speurwerk en je reactie. Ik denk alweer een tijd dat mijn moeder inderdaad niet gelogen heeft en dat ik gewoon een kind ben van A.C.Theunissen en J.J.van der Schaaf. Al voelde ik me mijn hele jeugd een soort vondeling. Maar dat zat kennelijk tussen mijn oren
    Lezers van dit blog die twijfelen kunnen hun voordeel doen met jouw info. Bedankt hiervoor!

  7. Sorry, Copy paste gaat wat moeilijk bedoelde eigenlijk dit

    1. In Moederheil werden de ongehuwde moeders ondergebracht om hun kind ter wereld te brengen. Ook was het een kraamhotel waar jaren lang de Ginnekense kindertjes werden geboren.

  8. Moederheil werd in 1924 gebouwd door de ‘Vereeniging ter bescherming van meisjes’. De ‘Magdalenastichting’ was speciaal voor dit doel opgericht en beheerde het gebouw. Deze ‘Vereeniging’ had zich tot taak gesteld om de zorg op zich te nemen van moeder en kind in geval van een ongehuwd moederschap. In die tijd, we praten over de jaren van vóór de Eerste Wereldoorlog, was het ongehuwd moederschap een grote schande die niet door familie of de gemeenschap werd geaccepteerd.

    Er kwam ook een opleiding voor kraamverzorgster, oefenmateriaal genoeg…

    De ‘Vereeniging’ wilde de moeder voor erger kwaad behoeden en het kind beschermen. De verzorgingstaak werd uitgeoefend door de ‘Kleine zusters van St.-Josef’ uit Heerlen, een Limburgse kloosterorde. Spoedig werd er ook een opleiding voor kraamverzorgsters in het Ginnekense Moederheil gevestigd want goed ‘oefenmateriaal’ was er voldoende. Na korte tijd werd Moederheil ook een kraamkliniek, waar vrouwen van Ginneken terecht konden voor een bevalling. Door aantrekkelijke faciliteiten voor verblijf en voor de bezoekers werd Moederheil voor de Ginnekenaren een geliefde plaats om te bevallen en geboren te worden.
    Het werd dus ook als bevallingskliniek gebruikt!

  9. De archieven van St. Moederheil of zoals het nu heet Valkenhorst Opvang en Begeleidingscentrum zijn bij Valkenhorst zelf. Het adres is Postbus 4740, 4803 ES Breda, telefoon 076-5650550
    Zie ook zgn Valkenhorst arrest.
    Dus als je nieuwsgierig bent……
    Gr

  10. Ik meen dat het Fiom nog lijsten heeft van de daar geboren kinderen. En dan met name van de kinderen die vervolgens zijn afgestaan.

  11. Hoi hoi, succes met zoeken.
    Mijn moeder is er op 7 oktober 1950 geboren en heeft er 6 jaar gewoond.
    Waar is meer info te vinden?

  12. Hallo Shabnam/Monique,
    Ik kom regelmatig bij Ad en Els (Els is de biologische moeder van mijn pleegdochter Alexandra). Bij toeval ontdekte ik een foto van Ad (uit 1965) op internet en ben daarna, aan de hand van de verhalen die hij mij in de afgelopen 20 jaar heeft verteld, wat gaan speuren naar zijn verleden. Kan je mij jouw mailadres geven ?

    groetjes

    Jo Linden
    jlinden@home.nl

  13. Het verhaal wordt idd steeds merkwaardiger ook in combinatie met de reactie van je vader.
    Ik denk niet dat je geboorteregister iets anders oplevert dan je geboortecertificaat maar je zou toch even kunnen kijken.

  14. Mijn moeder was getrouwd met A.C. Theunissen en mijn broer was al eerder geboren in Soekaboemi. Ze woonden op het moment van mijn geboorte in bij een notaris in Breda. Op het geboortecertificaat staat dat A.C. Theunissen mij is komen aangeven als geboren uit A.C Theunissen en Johanna van der Schaaf (mijn moeder). Maar dat zegt niks, want in dat tehuis voor ongehuwde moeders werden in die tijd kinderen direct bij de geboorte weggenomen van hun moeders en gegeven aan adoptieouders. De gegevens over de werkelijke moeders zijn vaak verdonkeremaand door de zusters. Later zijn er veel kinderen geweest die hun moeders zochten en toen is dat tehuis voor ongehuwde moeders ook in opspraak gekomen. Ik heb daarover gelezen, maar dat nooit in verband gebracht met mezelf. Ik weet niet wat ik ervan moet denken. Het kan ook zijn dat mijn moeder de waarheid heeft gesproken, maar ik begin daaraan steeds meer te twijfelen. Wil graag weten hoe de vork in de steel zit nu.

  15. Staat op je geboortecertificaat alleen de naam van je moeder?
    Dan vermoed ik dat ze op dat moment niet getrouwd was.

    Je kunt veel geboorteregisters inzien online.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *